Gids
Aanlyn woordelys: Afrikaans en Engels langs mekaar
Afrikaans het gevestigde eie woorde vir baie internetbegrippe — webwerf, blaaier, aanlyn, soekenjin, koekies, aflaai. Vir ander begrippe bly die Engelse woord in gebruik, ook in ’n volkome Afrikaanse sin, en dit is nie ’n gebrek nie. Dit is hoe die taal werk.
Hierdie woordelys wys watter woord in watter geval die gangbare een is, sodat jy weet waarna om te soek en wat jy lees.
Woorde met ’n gevestigde Afrikaanse vorm
| Afrikaans | Engels | Wat dit beteken |
|---|---|---|
| webwerf, webwerwe | website | Een adres met sy bladsye; die meervoud is webwerwe |
| blaaier, webblaaier | browser | Die program waarin jy bladsye oopmaak — Chrome, Firefox, Safari, Edge |
| aanlyn | online | Met die internet verbind |
| soekenjin | search engine | Google, Bing en ander |
| koekies | cookies | Klein lêertjies wat ’n werf op jou toestel stoor om jou te onthou |
| aflaai | download | Om ’n lêer na jou toestel te bring |
| wagwoord | password | Die sleutel tot ’n rekening |
| rekenaar | computer | In Afrikaans die gewone woord; nie “computer” nie |
| selfoon | cellphone / mobile | Die Suid-Afrikaanse woord; nie “mobiel” soos in Nederlands nie |
| privaatheid | privacy | Wie kan sien wat jy doen |
| opspringadvertensie | pop-up ad | ’n Venster wat vanself oopmaak |
| herleiding | redirect | Wanneer ’n bladsy jou na ’n ander adres stuur |
| swendelary, bedrog | scam, fraud | ’n Opsetlike misleiding om geld of gegewens te kry |
| skermkiekie | screenshot | ’n Prent van wat op die skerm is |
| domeinnaam | domain name | Die adres van ’n werf, bv. love8.me |
Woorde wat in Engels bly
| Term | Waarom dit bly | Wat dit beteken |
|---|---|---|
| cam | Geen gevestigde Afrikaanse vorm in hierdie konteks nie | ’n Regstreekse video-uitsending met ’n kletsvenster |
| token | Die werwe self gebruik dit; ’n vertaling sou verwar | ’n Interne krediet wat jy koop en op ’n werf uitgee |
| app | Universeel in gebruik, ook in formele Afrikaans | ’n Program op ’n foon of tablet |
| VPN | ’n Afkorting; word nie vertaal nie | ’n Diens wat jou verkeer deur ’n ander bediener stuur |
| HTTPS | ’n Tegniese afkorting | Die geënkripteerde weergawe van ’n webverbinding |
| URL | ’n Tegniese afkorting; “webadres” werk ook | Die volle adres van ’n bladsy |
| DNS | ’n Tegniese afkorting | Die stelsel wat ’n naam in ’n adres omskakel |
| streaming | Word gebruik naas “stroming” | Video wat speel terwyl dit aankom |
| wi-fi | ’n Handelsnaam wat ’n algemene woord geword het | Draadlose netwerkverbinding |
| APK | ’n Lêertipe op Android | ’n Installasielêer buite die winkel om — vermy dit |
Hoekom ons nie alles vertaal nie
Dit sou moontlik wees om vir elke Engelse term ’n Afrikaanse woord te versin. Die probleem is dat niemand daardie woord gebruik nie, en dus ook niemand daarna soek nie. ’n Bladsy wat in ’n woordeskat geskryf is wat nie in die praktyk bestaan nie, help niemand nie.
Ons volg dus die werklike gebruik: waar Afrikaans ’n gevestigde woord het, gebruik ons dit; waar die Engelse term die gangbare een is, bly dit staan. Die sinne, die grammatika en die redenasie bly deurgaans Afrikaans — dít is wat die taal van die bladsy bepaal, nie ’n handjievol leenwoorde nie.
Waar Afrikaans en Nederlands uitmekaar loop
Baie van die woorde hierbo is presies waar die twee tale die duidelikste verskil. Nederlands gebruik “website”, “browser”, “online”, “privacy” en “computer” — die Engelse woorde, onvertaald. Afrikaans het vir elkeen ’n eie vorm: webwerf, blaaier, aanlyn, privaatheid, rekenaar.
Die verskil gaan verder as woorde. Afrikaans dra sy ontkenning aan albei kante van die sin — “dit werk nie so nie” — en het geen geslagslidwoorde nie. Die werkwoord verander ook nie volgens die persoon nie: ek is, jy is, hulle is. Dit is die soort ding wat ’n mens nie uit ’n Nederlandse teks kan omskryf nie, en dit is die rede waarom hierdie afdeling van nuuts af geskryf is.
Vrae wat dikwels gevra word
Is dit verkeerd om Engelse woorde in Afrikaans te gebruik?
Nee. Leenwoorde is normaal in elke taal, en “cam”, “app” en “VPN” is deel van hoe Afrikaanssprekendes werklik oor die internet praat.
Hoekom sê Nederlands “website” maar Afrikaans “webwerf”?
Afrikaans het meer eie samestellings gevorm waar Nederlands die Engelse woord oorgeneem het. Dit is een van die duidelikste verskille tussen die twee tale se moderne woordeskat.
Watter woord moet ek gebruik as ek soek?
Probeer albei. Vir “webwerf” en “blaaier” werk die Afrikaanse woord goed; vir “VPN” of “token” is die Engelse term die enigste wat gebruik word.