Gids
Op ’n selfoon blaai: die volledige gids
Die meeste raad oor aanlyn veiligheid is vir ’n rekenaar geskryf. Op ’n foon — waar die meeste mense in Suid-Afrika werklik blaai — geld dieselfde beginsels, maar die praktiese uitvoering verskil op elke punt.
Stel dit een keer op
- Skermslot. Wagwoord, patroon of vingerafdruk. Die enkele grootste verbetering aan jou privaatheid, en dit vat ’n minuut.
- Kennisgewings versteek op die sluitskerm. Android: Instellings → Kennisgewings → op sluitskerm → versteek inhoud. iOS: Instellings → Kennisgewings → Wys voorskoue → Wanneer ontsluit.
- Blaaierkennisgewings af. In die blaaier: werfinstellings → kennisgewings → moenie toelaat om te vra nie.
- Outo-invul opgeruim. Verwyder adresvoorstelle wat nie daar hoort nie.
- Datawaarskuwing gestel. Android: Netwerk en internet → Datagebruik. iOS: Sellulêr.
- Onbekende bronne af. Op Android: moenie installasie van buite die winkel toelaat nie. Dit sluit die enigste werklike toestelrisiko toe.
Gewoontes wat op ’n foon meer saak maak
- Blaai terug boontoe om die adres te sien. Die adresbalk versteek homself sodra jy blaai, en dit is presies wanneer jy dit nodig het.
- Hou jou vinger op ’n skakel om die bestemming te sien in plaas van dadelik te tik.
- Maak skakels uit sosiale apps in jou gewone blaaier oop. ’n App se ingeboude blaaier versteek soms die adres heeltemal.
- Boekmerk die werwe wat jy gereeld gebruik. ’n Boekmerk kan nie verkeerd getik word nie.
- Wees versigtig met knoppies waar jou duim natuurlik val. Advertensies word doelbewus daar geplaas.
App-toestemmings om te weier
As jy ’n app installeer, gaan deur die toestemmings in die foon se instellings en skakel af wat nie vir die diens self nodig is nie. Kontakte, presiese ligging, die fotolêer en SMS is byna nooit werklik nodig vir ’n kletsdiens of ’n videodiens nie.
Op Android verdien toeganklikheidstoestemming besondere aandag. Dit laat ’n app toe om te sien wat op die skerm gebeur en om namens jou te tik. Dit is ’n legitieme funksie vir hulpsagteware en ’n groot rooi lig vir enigiets anders.
Data
Video is die duurste soort verkeer en regstreekse video is die duurste soort video. Die videogehalte handmatig verlaag, maak ’n groter verskil as enige ander instelling, en op ’n foonskerm is die verlies in beeld klein.
Stel ’n maandelikse waarskuwing eerder as om agterna te kyk, en maak oortjies toe wanneer jy klaar is — ’n stroom in ’n agtergrondoortjie hou dikwels aan trek.
Vrae wat dikwels gevra word
Is ’n foon veiliger as ’n rekenaar?
Beter beskerm teen sagteware wat homself installeer, swakker teen vals knoppies en versteekte adresse. Die risiko’s verskuif eerder as om te verdwyn.
Moet ek ’n aparte blaaier gebruik?
Dit is ’n redelike gewoonte — dit hou geskiedenis, koekies en aanmeldings apart sonder dat jy aan iets hoef te dink.
Is ’n antivirus-app nodig?
Vir gewone gebruik nie, mits jy net uit die amptelike winkel installeer. Dít is die instelling wat werklik saak maak.