Love8.me ગુજરાતી જ્ઞાનકોશ
ઘરમાં વહેંચાયેલા ફોન કે કમ્પ્યૂટર પર શું દેખાઈ જાય છે?
ફોનમાં ઘણી અંગત વસ્તુઓ હોય છે. વહેંચાયેલા ડિવાઇસ પર જોખમ ઇન્ટરનેટનું નહીં, નજીકના લોકોનું હોય છે.
ટૂંકો અને સીધો જવાબ
વહેંચાયેલા ડિવાઇસ પર માહિતી ચાર રસ્તે ખૂલે છે: બ્રાઉઝર હિસ્ટ્રી અને સર્ચ સૂચનો, લોક સ્ક્રીન પર દેખાતાં નોટિફિકેશન, ફોર્મમાં આપોઆપ ભરાતું ઓટોફિલ, અને પહેલેથી લોગિન કરેલાં ખાતાં. Incognito મોડ આમાંથી ફક્ત પહેલા રસ્તાને ઓછો કરે છે; બાકીના ત્રણ અલગથી સંભાળવા પડે છે.
ચાર રસ્તા વિગતે
TV9 Gujarati લખે છે તેમ, ફોન એવી વસ્તુ છે જેમાં આપણાં ઘણાં અંગત રહસ્યો સમાયેલાં હોય છે. તેથી વહેંચાયેલા ડિવાઇસ પર પહેલો પ્રશ્ન “ઇન્ટરનેટ પર કોણ જુએ છે” નહીં, પણ “આ ફોન કોના હાથમાં જાય છે” હોવો જોઈએ.
પહેલો રસ્તો બ્રાઉઝર છે. હિસ્ટ્રી ઉપરાંત એડ્રેસ બારમાં ટાઇપ કરતી વખતે દેખાતાં સૂચનો પણ અગાઉની મુલાકાત જાહેર કરી શકે છે.
બીજો રસ્તો નોટિફિકેશન છે. ફોન લૉક હોય ત્યારે પણ સંદેશનો ભાગ સ્ક્રીન પર દેખાઈ શકે છે. તે સેટિંગમાંથી અલગ કરી શકાય છે.
ત્રીજો રસ્તો ઓટોફિલ અને સાચવેલા પાસવર્ડ છે. બ્રાઉઝર ફોર્મ આપોઆપ ભરે ત્યારે ઈમેલ કે નામ સામે આવી જાય છે.
ચોથો રસ્તો પહેલેથી લોગિન કરેલાં ખાતાં છે. ખાતું ખુલ્લું હોય તો હિસ્ટ્રી સાફ કરવાનો અર્થ ઓછો રહે છે, કારણ કે પ્રવૃત્તિ ખાતામાં નોંધાયેલી હોય છે.
સામાન્ય ગેરસમજ
ગેરસમજ: હિસ્ટ્રી સાફ કરી દઉં એટલે ઘરમાં કોઈને કંઈ ખબર નહીં પડે.
હકીકત: હિસ્ટ્રી એ ચારમાંથી ફક્ત એક રસ્તો છે. નોટિફિકેશન, ઓટોફિલ સૂચનો અને લોગિન કરેલાં ખાતાં અલગથી માહિતી જાહેર કરી શકે છે.
ચાર રસ્તા અને તેમના ઉપાય
| રસ્તો | શું ખૂલી શકે | કયું સાધન મદદ કરે |
|---|---|---|
| બ્રાઉઝર હિસ્ટ્રી અને સૂચનો | કઈ સાઇટ ખોલી હતી | Incognito મોડ કે હિસ્ટ્રી સાફ કરવી |
| લોક સ્ક્રીન નોટિફિકેશન | સંદેશ કે એપનું નામ | નોટિફિકેશન સેટિંગ |
| ઓટોફિલ અને પાસવર્ડ | ઈમેલ, નામ, ખાતાની વિગત | ઓટોફિલ બંધ કરવું |
| લોગિન કરેલાં ખાતાં | ખાતામાં નોંધાયેલી પ્રવૃત્તિ | લોગઆઉટ અથવા અલગ પ્રોફાઇલ |
શરતી સૂચન: જો ડિવાઇસ નિયમિત રીતે વહેંચાતું હોય, તો દર વખતે સાફ કરવા કરતાં અલગ બ્રાઉઝર પ્રોફાઇલ કે અલગ વપરાશકર્તા ખાતું રાખવું વધુ ભરોસાપાત્ર છે. જો ડિવાઇસ ક્યારેક જ કોઈને આપવાનું હોય, તો નોટિફિકેશન અને ઓટોફિલ સેટિંગ તપાસવું પૂરતું છે.
આ કોના માટે ઉપયોગી છે?
ઉપયોગી થઈ શકે
- ઘરમાં એક જ ફોન કે કમ્પ્યૂટર વહેંચતા વાચકો
- ફોન વારંવાર બીજાના હાથમાં જતું હોય તેવા લોકો
કદાચ ઉપયોગી નહીં થાય
- નેટવર્ક કે ISPથી ગોપનીયતા શોધતા લોકો — તે અલગ સ્તર છે
- બીજાના ડિવાઇસ પર છુપાઈને પ્રવેશ કરવાની રીત શોધતા લોકો
આ ઉપાયની મર્યાદા
- આ પગલાં ઘરના સ્તરે માહિતી ઓછી કરે છે; નેટવર્ક કે વેબસાઇટની નોંધ પર કોઈ અસર કરતાં નથી.
- જો ડિવાઇસ પર બીજા કોઈનું નિયંત્રણ કે દેખરેખ સોફ્ટવેર હોય, તો આ સેટિંગ પૂરતાં નથી.
આગળ વધતાં પહેલાં તપાસો
- લોક સ્ક્રીન પર સંદેશની વિગત દેખાય છે કે નહીં તે તપાસો.
- બ્રાઉઝરમાં ઓટોફિલ અને સાચવેલા પાસવર્ડ તપાસો.
- વપરાશ પછી ખાતામાંથી લોગઆઉટ કરવાનું રાખો.
- નિયમિત વહેંચણી હોય તો અલગ પ્રોફાઇલ બનાવો.
આ વિષયના જ્ઞાન સંબંધો
આ પાનું કયા વર્ગમાં આવે છે, કઈ જરૂરિયાત પૂરી કરે છે, તેની મર્યાદા શું છે અને પછી શું વાંચવું — તે અહીં ખુલ્લેઆમ લખેલું છે.
- મુખ્ય વિષય
- વહેંચાયેલા ડિવાઇસ પર ગોપનીયતા
- વિષયનો પ્રકાર
- ગોપનીયતાની વ્યવહારુ પરિસ્થિતિ
- મૂળ વર્ગ
- ગોપનીયતા
- વપરાશકર્તાની જરૂરિયાત
- ઘરમાં વહેંચાતા ડિવાઇસ પર માહિતી ક્યાંથી ખૂલે છે તે જાણવું
- મુખ્ય મર્યાદા
- આ પગલાં ફક્ત સ્થાનિક ડિવાઇસ-સ્તર પર કામ કરે છે અને દેખરેખ સોફ્ટવેર સામે રક્ષણ આપતાં નથી.
- સંબંધિત વિષયો
- વૈકલ્પિક માર્ગો
- સંબંધિત માર્ગદર્શિકા
- ગોપનીયતાનાં ચાર સ્તર
વારંવાર પુછાતા પ્રશ્નો
શું Incognito મોડ વહેંચાયેલા ફોન માટે પૂરતું છે?
આંશિક રીતે. તે બ્રાઉઝર હિસ્ટ્રી રોકે છે, પણ નોટિફિકેશન, ઓટોફિલ અને લોગિન કરેલાં ખાતાં પર કોઈ અસર કરતું નથી.
અલગ પ્રોફાઇલ રાખવાથી શું ફાયદો?
દરેક પ્રોફાઇલની હિસ્ટ્રી, કૂકીઝ, પાસવર્ડ અને લોગિન અલગ રહે છે, તેથી દર વખતે સાફ કરવાની જરૂર પડતી નથી.
ચકાસણી માટે વપરાયેલા સ્રોત
- TV9 Gujarati — વહેંચાયેલા ફોન પર એપ લૉક અને ગોપનીયતા“ફોન એક એવી વસ્તુ છે જેમાં આપણા ઘણા રહસ્યો સમાયેલા હોય છે” — ઘરના કે નજીકના લોકોથી ગોપનીયતાની ગુજરાતીમાં સીધી ચર્ચા.
- TV9 Gujarati — Google સર્ચ હિસ્ટ્રી ડિલીટ કરવાનાં સેટિંગ્સસર્ચ ગુપ્ત રાખવાના ઉદ્દેશથી લખાયેલો ગુજરાતી લેખ; વહેંચાયેલા ડિવાઇસ પરની ચિંતાનું સીધું પ્રમાણ.
- Gujarat Samachar — હિસ્ટ્રી ડિલીટ કરવાનો સહેલો રસ્તોબ્રાઉઝર જે કંઈ બ્રાઉઝ કરાય તે નોંધે છે અને હિસ્ટ્રી પેજ ખોલીને કોઈ પણ સહેલાઈથી જોઈ શકે — ગુજરાતી દૈનિકમાં પ્રકાશિત સમજૂતી.