Love8.me ગુજરાતી જ્ઞાનકોશ
ઓનલાઇન સુરક્ષા: કઈ સાઇટ કે એપ પર ભરોસો કરવો તે કેવી રીતે નક્કી કરવું
ભરોસો લાગણી પર નહીં, ચકાસી શકાય તેવા સંકેતો પર રાખવો જોઈએ.
ટૂંકો અને સીધો જવાબ
ઓનલાઇન સુરક્ષાનો વ્યવહારુ અર્થ એ છે કે માહિતી કે પૈસા આપતાં પહેલાં ત્રણ વસ્તુ જાતે તપાસવી: સાઇટનું સાચું સરનામું અને જોડાણ, એપ કે સાઇટ કઈ પરમિશન માંગે છે, અને કઈ સૂચનાઓ તમે ખરેખર ચાલુ કરી છે. જો કંઈ ખોટું થઈ જાય તો ભારતમાં 1930 હેલ્પલાઇન અને cybercrime.gov.in પર ફરિયાદ થઈ શકે છે, અને ગુજરાતમાં e-Zero FIR જેવી અલગ સુવિધા પણ છે.
આ વિભાગનાં જ્ઞાન પાનાં
ત્રણ તપાસ અને એક ઉપાય — દરેક અલગ પાનું.
નકલી વેબસાઇટ કેવી રીતે ઓળખવી?
સરનામું, https:// અને વર્તન — ક્લોન સાઇટના ચકાસી શકાય તેવા સંકેતો.
એપ પરમિશન એટલે શું?
કેમેરા, માઇક્રોફોન અને લોકેશનની પરવાનગીનો ખરો અર્થ.
નોટિફિકેશન અને પોપ-અપ કેમ આવે છે?
સાઇટ કઈ રીતે પરવાનગી મેળવે છે અને તે કઈ રીતે બંધ થાય છે.
છેતરપિંડી થાય તો શું કરવું?
1930, cybercrime.gov.in અને ગુજરાતની e-Zero FIR સેવા.
સુરક્ષા એટલે ત્રણ અલગ તપાસ
પહેલી તપાસ ઓળખની છે: આ સાઇટ ખરેખર એ જ છે જેનો દાવો કરે છે? આનો જવાબ ડિઝાઇન કે લોગો પરથી નહીં, પણ સરનામા પરથી મળે છે. TV9 Gujarati પણ ઓનલાઇન ચુકવણી પહેલાં વેબ એડ્રેસ કાળજીપૂર્વક તપાસવાનું કહે છે અને નોંધે છે કે સુરક્ષિત વેબસાઇટ સામાન્ય રીતે https:// થી શરૂ થાય છે.
બીજી તપાસ પરવાનગીની છે: એપ કે સાઇટ કઈ પરમિશન માંગે છે અને તે તેના કામ સાથે મેળ ખાય છે કે નહીં. Gujarat Samacharના અહેવાલ મુજબ બિનજરૂરી કેમેરા, માઇક્રોફોન કે ગેલેરીની પરમિશન વ્યક્તિગત ડેટા માટે જોખમ ઊભું કરે છે.
ત્રીજી તપાસ સૂચનાઓની છે: ઘણી સાઇટ અને એપ નોટિફિકેશન મોકલવા માટે તમારી પાસેથી પરવાનગી લે છે. એ પરવાનગીઓ કઈ છે અને કઈ રીતે બંધ થાય છે તે જાણવું જરૂરી છે.
સામાન્ય ગેરસમજ
ગેરસમજ: સાઇટ પર તાળાનું ચિહ્ન દેખાય એટલે તે સાઇટ ભરોસાપાત્ર છે.
હકીકત: તાળું ફક્ત એન્ક્રિપ્શન બતાવે છે. નકલી સાઇટ પણ https:// વાપરી શકે છે, તેથી સરનામું અલગથી તપાસવું જરૂરી છે.
આ કોના માટે ઉપયોગી છે?
ઉપયોગી થઈ શકે
- ઓનલાઇન ચુકવણી કે નોંધણી કરતાં પહેલાં જાતે તપાસ કરવા માંગતા વાચકો
- પરિવારના સભ્યોને સરળ ગુજરાતીમાં સમજાવવા માંગતા લોકો
કદાચ ઉપયોગી નહીં થાય
- હેકિંગ, બ્લોક તોડવાની કે ટ્રેકિંગ ટાળવાની ટેકનિક શોધતા લોકો
આગળ વધતાં પહેલાં તપાસો
- સરનામું, પરમિશન અને સૂચનાઓ — ત્રણેય અલગ-અલગ તપાસો.
- લિંક પર ક્લિક કરવાને બદલે સાઇટનું નામ જાતે ટાઇપ કરો.
- કંઈ ખોટું લાગે તો પૈસા આપતાં પહેલાં અટકો.
આ વિષયના જ્ઞાન સંબંધો
આ પાનું કયા વર્ગમાં આવે છે, કઈ જરૂરિયાત પૂરી કરે છે, તેની મર્યાદા શું છે અને પછી શું વાંચવું — તે અહીં ખુલ્લેઆમ લખેલું છે.
- મુખ્ય વિષય
- ઓનલાઇન સુરક્ષા તપાસ
- વિષયનો પ્રકાર
- વિષય વર્ગ (સુરક્ષાની સમજૂતી)
- મૂળ વર્ગ
- ગુજરાતી જ્ઞાનકોશ
- વપરાશકર્તાની જરૂરિયાત
- કોઈ સાઇટ કે એપ પર ભરોસો કરવો કે નહીં તે જાતે નક્કી કરવું
- મુખ્ય મર્યાદા
- આ સમજૂતી સામાન્ય સંકેતો શીખવે છે; તે કોઈ ચોક્કસ સાઇટ સુરક્ષિત હોવાની ખાતરી આપતી નથી.
- સંબંધિત વિષયો
- સંબંધિત માર્ગદર્શિકા
- નકલી વેબસાઇટ ઓળખવી
ચકાસણી માટે વપરાયેલા સ્રોત
- TV9 Gujarati — નકલી વેબસાઇટ અને એપ ઓળખવાની સરળ રીત“સુરક્ષિત વેબસાઇટ્સ સામાન્ય રીતે https:// થી શરૂ થાય છે” — ચુકવણી પહેલાં URL તપાસવાની ગુજરાતી સૂચના.
- Gujarat Samachar — એપ પરમિશન અને વ્યક્તિગત ડેટા લીકકેમેરા, માઇક્રોફોન, લોકેશન, કોન્ટેક્ટ્સ અને ગેલેરીની પરમિશનના દુરુપયોગ વિશે ગુજરાતીમાં ચેતવણી.
- Gujarat Samachar — ક્રોમમાં સાઇટ નોટિફિકેશન બંધ કરવાની રીત“ઘણી એપ નોટિફિકેશન મોકલવા માટે તમારી પાસેથી પરવાનગી પણ લે છે” અને Chromeનો “All Sites notifications” માર્ગ ગુજરાતીમાં.