Leiðbeiningar
Netöryggi frá grunni, í þeirri röð sem skilar mestu
Netöryggi er ekki listi yfir hundrað atriði. Það eru fáein atriði sem gera nánast allt gagnið og mörg atriði sem gera lítið sem ekkert. Þessi yfirferð raðar þeim eftir því hversu miklu þau skila í raun.
Skrefin sex, í forgangsröð
- Sérstakt lykilorð á hverja þjónustu. Þetta eitt kemur í veg fyrir stærstan hluta allra innbrota í reikninga. Lykilorðageymir gerir það viðráðanlegt.
- Tveggja þátta auðkenning á tölvupóstinum. Tölvupósturinn endurstillir öll hin lykilorðin, svo hann er sá reikningur sem mest liggur við.
- Uppfærslur á tækinu. Stýrikerfi, vafri og öpp. Meirihluti raunverulegra árása byggir á veikleikum sem búið er að loka fyrir löngu.
- Læst tæki og faldar tilkynningar á lásskjá. Þetta ver gegn því sem gerist í raunveruleikanum, ekki bara á netinu.
- Kort með takmarkaðri áhættu fyrir netverslun. Fyrirframgreitt kort eða kort með lágri innistæðu takmarkar hvað getur farið úrskeiðis.
- Vaninn að lesa slóðina. Þessi kostar ekkert og verður sjálfvirkur á nokkrum vikum.
Hvað gerir minna gagn en fólk heldur
Að skipta reglulega um lykilorð án tilefnis. Ráðleggingar um þetta hafa breyst: það leiðir til veikari lykilorða sem eru afbrigði hvert af öðru. Betra er að hafa sterkt og sérstakt lykilorð og skipta um það þegar tilefni gefst.
Að treysta á vírusvörn eina og sér. Hún gagnast gegn því sem er hlaðið niður en gerir ekkert gegn því að þú sláir sjálfur upplýsingar inn á falsaða síðu, sem er langalgengasta leiðin sem eitthvað fer úrskeiðis.
Að telja huliðsstillingu vera öryggisráðstöfun. Hún er persónuverndarráðstöfun gagnvart öðrum notendum sama tækis og hefur ekkert með öryggi að gera.
Hvernig á að bregðast við þegar eitthvað hefur gerst
- Kortaupplýsingar fóru inn: hafðu strax samband við kortaútgefandann og láttu loka kortinu.
- Lykilorð fór inn: breyttu því þar, svo í tölvupóstinum, svo alls staðar þar sem það var endurnotað.
- Eitthvað var hlaðið niður og sett upp: fjarlægðu það, keyrðu vírusskoðun og skiptu um lykilorð úr öðru tæki.
- Reikningur er í höndum annarra: skráðu þig út úr öllum tækjum ef sá möguleiki er í boði, skiptu um lykilorð og kveiktu á tveggja þátta auðkenningu.
- Krafa um greiðslu gegn því að efni verði ekki birt: ekki greiða, geymdu öll samskipti og tilkynntu málið til lögreglu. Greiðsla stöðvar þetta ekki og staðfestir aðeins að krafan virki.
Hvar er hægt að leita aðstoðar hér á landi
CERT-IS er netöryggissveit Íslands og tekur við ábendingum um vefveiðar og netöryggisatvik. Lögreglan tekur við kærum vegna fjársvika. Persónuvernd tekur við kvörtunum sem varða vinnslu persónuupplýsinga.
Bankarnir hér birta einnig fræðsluefni um netöryggi á íslensku og eru fyrsti viðkomustaður ef kort eða bankareikningur kemur við sögu. Þeir eru þeir einu sem geta gripið inn í kortafærslu, og þeir gera það hraðar eftir því sem fyrr er haft samband.
Algengar spurningar
Hvað er mikilvægast ef ég geri bara eitt?
Sérstakt lykilorð á tölvupóstinum með tveggja þátta auðkenningu. Sá reikningur opnar alla hina, svo hann er sá sem mest liggur við.
Er lykilorðageymir öruggur?
Já, mun öruggari en að nota sama lykilorðið alls staðar, sem er raunverulegi valkosturinn í flestum tilvikum. Aðallykilorðið þarf að vera sterkt og aðeins notað þar.
Þarf ég vírusvörn á síma?
Á iPhone gerir hún nánast ekkert vegna þess hvernig kerfið er byggt. Á Android gerir hún nokkurt gagn, sérstaklega ef öpp eru sett upp utan Google Play — sem er í sjálfu sér það sem ætti frekar að forðast.