Leiðbeiningar
Ensku orðin sem eru alls staðar — hvað þau þýða
Íslenska á sér góð orð yfir margt af þessu og þau eru notuð daglega: vefveiðar, vafrakökur, huliðsstilling, lén, vefslóð. Yfir annað er ekkert íslenskt orð í almennri notkun, og þá er enska orðið einfaldlega rétta orðið.
Þessi listi setur bæði fram: enska hugtakið sem þú rekst á og íslenska orðið þar sem það er til og er raunverulega notað. Hann reynir hvorki að þýða það sem enginn þýðir né að nota ensku þar sem íslenskan dugar.
Tenging og slóðir
| Hugtak | Á íslensku | Hvað það er |
|---|---|---|
| URL | vefslóð | Heimilisfangið í heild sinni, allt sem stendur í slóðarreitnum. |
| Domain | lén | Sá hluti slóðarinnar sem einhver á og skráir, til dæmis daemi.is. |
| HTTPS | ekkert íslenskt orð í notkun | Dulkóðuð tenging milli vafra og þjóns. Segir ekkert um hver rekur síðuna. |
| DNS | nafnaþjónusta | Kerfið sem breytir léni í netfang þjóns. Í daglegu tali er skammstöfunin notuð. |
| IP address | IP-tala | Talan sem auðkennir tenginguna þína út á netið. |
| VPN | ekkert íslenskt orð í notkun | Dulkóðuð göng sem færa umferðina um annan þjón. |
Vafri og spor
| Hugtak | Á íslensku | Hvað það er |
|---|---|---|
| Browser | vafri | Forritið sem opnar vefsíður: Chrome, Safari, Firefox, Edge. |
| Browser history | vafrasaga | Listinn yfir það sem heimsótt var og hvenær. |
| Cache | skyndiminni | Vistaðar skrár sem flýta fyrir. Geymir ekki sögu, aðeins efni. |
| Cookies | vafrakökur | Litlar skrár sem síður vista til að muna innskráningu, stillingar eða ferðir þínar. |
| Incognito / private mode | huliðsstilling | Gluggi sem geymir ekkert eftir að honum er lokað. Snertir ekki netveituna. |
| Pop-up | sprettigluggi | Gluggi eða flötur sem opnast ofan á síðunni, oftast auglýsing. |
| Redirect | áframsending | Þegar smellur sendir þig á allt aðra síðu en þá sem stóð á hnappnum. |
Svik og öryggi
| Hugtak | Á íslensku | Hvað það er |
|---|---|---|
| Phishing | vefveiðar | Fölsuð síða eða skilaboð sem sækjast eftir lykilorði eða kortanúmeri. |
| Scam | svindl, netsvindl | Almennt heiti yfir svik á netinu. |
| Two-factor authentication | tveggja þátta auðkenning | Kóði eða lykill til viðbótar við lykilorðið. |
| Password manager | lykilorðageymir | Forrit sem geymir og býr til lykilorð. |
| Data breach | gagnaleki | Þegar gögn frá þjónustu komast í hendur óviðkomandi. |
| Malware | spilliforrit | Forrit sem er sett upp til að valda skaða eða safna gögnum. |
Efni og greiðslur
| Hugtak | Á íslensku | Hvað það er |
|---|---|---|
| Streaming | streymi | Að spila efni jafnóðum í stað þess að hlaða því niður. |
| Live stream | bein útsending, beint streymi | Útsending sem fer fram í rauntíma. |
| Cam | ekkert íslenskt orð í notkun | Stytting á webcam. Notað óþýtt í íslensku tali um þetta. |
| Token / credit | einingar | Fyrirframgreidd innistæða sem er notuð í stað peninga inni á síðunni. |
| Subscription | áskrift | Endurtekin greiðsla fyrir aðgang, oftast með sjálfvirkri endurnýjun. |
| Free trial | prufuaðgangur | Aðgangur án greiðslu í tiltekinn tíma, sem verður oftast að áskrift sjálfkrafa. |
| Chargeback | bakfærsla | Þegar kortaútgefandi tekur færslu til baka að beiðni korthafa. |
Algengar spurningar
Af hverju eru sum orð látin standa á ensku hér?
Af því að ekkert íslenskt orð er í almennri notkun yfir þau. Að finna upp orð sem enginn notar hjálpar hvorki lesanda né þeim sem leitar að skýringu.
Er „vefveiðar“ raunverulega notað?
Já. Það er orðið sem CERT-IS, bankarnir og íslenskir fjölmiðlar nota yfir phishing, og það er vel skiljanlegt í samhengi.
Hvað heitir incognito á íslensku?
Huliðsstilling eða huliðsgluggi. Chrome notar huliðsstillingu í íslenskri þýðingu sinni og orðið er almennt skilið.